Er is bijna geen voetballiefhebber die niet vindt dat er iets aan de hand is met het voetbal.
Het gaat over geld. Over steeds meer wedstrijden. Over transfersommen. Over eigenaars die komen en gaan. Over commerciële belangen die steeds zwaarder lijken te wegen. Over nieuwe competities, nieuwe formats en nieuwe regels. Over FIFA en UEFA. Over de vraag hoeveel macht clubs, bonden, investeerders en commerciële partijen eigenlijk zouden moeten hebben.
En toch gebeurt er iets merkwaardigs.
We discussiëren eindeloos over wat er misgaat, maar veel minder over de vraag wie het eigenlijk voor het zeggen zou moeten hebben.
Daar begint voor ons het echte probleem.
Van wie is het voetbal eigenlijk?
Stel jezelf die vraag eens.
Is voetbal van FIFA? Van UEFA? Van de nationale bonden? Van de clubs? Van de aandeelhouders? Van de televisiemaatschappijen? Van de sponsors? Van de spelers?
Of van de mensen die iedere week naar het stadion gaan, hun club volgen, vrijwilligerswerk doen, shirts kopen, kinderen meenemen, contributie betalen en generaties lang hun identiteit aan een club verbinden?
Wij denken niet dat het antwoord simpelweg één van bovenstaande groepen is. Wij denken dat voetbal in essentie van de gemeenschap eromheen is.
En precies daarom vinden wij het vreemd dat die gemeenschap zo weinig structurele invloed heeft op de manier waarop het voetbal wordt georganiseerd.
We zijn supporters geworden van een product.
Het traditionele voetbalmodel heeft van de supporter een uitstekende consument gemaakt.
We kopen kaartjes, we kopen shirts, we nemen abonnementen, we kijken wedstrijden, we volgen onze club op sociale media, we betalen voor streamingdiensten, we reizen achter onze club aan, we geven geld uit aan eten, drinken en merchandise.
En wanneer er iets verandert waar we het niet mee eens zijn, mogen we onze mening geven. Maar daarna wordt de beslissing meestal ergens anders genomen. Dat is een merkwaardige verhouding.
Want de supporter brengt veel meer mee dan geld.
Hij/zij brengt kennis mee, ervaring, creativiteit, netwerk, tijd, betrokkenheid en vooral: verantwoordelijkheid voor de club.
Waarom organiseren we die kracht dan nauwelijks?
Meer geld maakt voetbal niet automatisch eerlijker
De voetbalwereld probeert excessen steeds vaker te reguleren. Financiële duurzaamheidsregels moeten clubs bijvoorbeeld helpen om hun uitgaven beter in verhouding te brengen tot hun inkomsten. Dat is belangrijk.
Maar financiële controle alleen lost het onderliggende vraagstuk niet op.
Je kunt bepalen hoeveel een club mag uitgeven, je kunt regels maken voor transfers, je kunt voorwaarden stellen aan deelname aan competities. Maar daarmee beantwoord je nog steeds niet de belangrijkste vraag:
Wie bepaalt de regels en wie bepaalt vervolgens wat een club met zijn geld, identiteit en toekomst doet?
Dat is een vraag over macht. En macht is in het voetbal nog altijd sterk geconcentreerd.
De recente ontwikkelingen zijn geen incidenten
Wij kijken daarom niet naar één incident. Niet naar één FIFA(bestuurder)-besluit, niet naar één UEFA-regel, niet naar één eigenaar, niet naar één competitie.
De recente ontwikkelingen rond het WK en de commerciële expansie van het internationale voetbal zijn voor ons vooral symptomen van een groter vraagstuk.
De economische waarde van voetbal groeit enorm. Daarmee groeit ook de waarde van de beslissingen die bestuurders nemen. Maar wanneer beslissingen belangrijker worden, zou je verwachten dat de besluitvorming juist transparanter en inclusiever wordt en niet vanzelfsprekend minder.
Toch zien we vaak het tegenovergestelde. De afstand wordt groter en vervolgens vragen we ons af waarom supporters cynisch worden.
Wij hebben geen perfecte oplossing
Misschien is dat wel het belangrijkste wat we willen zeggen.
Wij zijn FC The Crowd niet begonnen omdat we denken dat een paar mensen in Amsterdam het mondiale voetbal beter kunnen besturen dan FIFA of UEFA. Dat zou absurd zijn.
Wij denken iets anders.
Niemand heeft het antwoord alleen.
Maar misschien ligt daar juist de oplossing. Wat gebeurt er als je de kennis van duizenden mensen organiseert? Wat gebeurt er als supporters niet alleen geld in een club stoppen, maar ook ideeën?
Wat gebeurt er als een ondernemer zijn kennis deelt?
Een jurist meedenkt over governance?
Een data-expert helpt bij besluitvorming?
Een supporter onderzoekt wat er leeft onder de achterban?
Een vrijwilliger verantwoordelijkheid neemt?
Een groep mensen gezamenlijk kapitaal organiseert?
Dan krijg je iets wat het traditionele voetbalmodel nauwelijks benut: de crowd als organisatiekracht!
Van crowdfunding naar crowdmanagement
Wij gebruiken daarom bewust het woord “crowd” niet alleen omdat het mooi klinkt.
Crowdfunding kennen we inmiddels maar geld is maar één onderdeel. Wat als we ook kennis crowdfunden (Ideeën, vaardigheden, netwerken, tijd, besluitvorming)?
Dan ontstaat een model waarin supporters niet langer aan de zijlijn staan, maar onderdeel worden van de organisatie.
Niet iedereen hoeft over alles te stemmen, niet iedereen hoeft verstand te hebben van financiën, niet iedereen hoeft bestuurder te worden. Maar iedereen die verantwoordelijkheid wil nemen, moet de mogelijkheid krijgen om bij te dragen.
Dat is voor ons het verschil tussen supporter zijn en deelnemer zijn. Een voetbalclub is niet alleen maar een spreadsheet.
Een club is veel meer dan een financieel model, een balans, een selectie, een merk. Een voetbalclub is een gemeenschap. Een plek waar sportiviteit, identiteit, herinneringen en sociale verbinding samenkomen.
Dat betekent niet dat clubs geen professionele organisaties mogen zijn. Integendeel.
Juist daarom moeten we nadenken over modellen waarin professionaliteit en democratische betrokkenheid elkaar versterken.
Wij geloven niet in romantiek zonder verantwoordelijkheid. Wij geloven in eigenaarschap mét verantwoordelijkheid.
Dus stellen wij de vraag
Als honderdduizenden supporters samen de identiteit van een club bepalen…
Als zij samen miljarden euro’s aan economische waarde creëren…
Als zij de club door goede en slechte tijden blijven dragen…
Waarom zouden zij dan niet meer invloed kunnen hebben op de organisatie daarvan?
Niet omdat iedere supporter automatisch gelijk heeft. Maar omdat één bestuurder dat ook niet heeft. Dat is precies waarom we systemen hebben gebouwd met checks and balances.
Waarom zouden we die gedachte niet veel sterker toepassen op voetbal?
Wij willen het niet alleen zeggen. Wij willen het bouwen.
Daarom is FC The Crowd geen actiegroep die alleen tegen het bestaande systeem ageert. Wij willen een alternatief bouwen. Een voetbalorganisatie waarin de crowd daadwerkelijk onderdeel is van het model.
Waarin kennis wordt georganiseerd, waarin kapitaal breder kan worden opgehaald, waarin besluitvorming transparanter kan worden, waarin supporters meer zijn dan consumenten en waarin we kunnen testen wat er gebeurt als je mensen niet alleen vraagt om hun club te steunen, maar ook om verantwoordelijkheid te nemen.
Misschien werkt niet alles en misschien maken we fouten. Misschien blijken sommige ideeën helemaal niet schaalbaar. Dat is voor ons prima want een alternatief ontstaat niet door te wachten tot iemand een perfect plan schrijft. Een alternatief ontstaat door te proberen.
Wij denken niet dat ons model voor iedere club geschikt is, wij denken niet dat iedere supporter hetzelfde wil en wij denken al helemaal niet dat alle huidige bestuurders slechte bedoelingen hebben.
Wat wij wél denken:
Dat er meer manieren zijn om voetbal te organiseren dan de manieren die we nu kennen.
En dat is genoeg reden om te beginnen.
Wij denken dat we een goed (én leuk!) pad ingeslagen zijn. Dus aan iedereen die de afgelopen jaren heeft gedacht:
“Dit kan toch anders?”
Aan iedereen die vindt dat supporters meer zouden moeten kunnen betekenen.
Aan iedereen die ideeën heeft.
Aan iedereen die kennis heeft.
Aan iedereen die tijd heeft.
Aan iedereen die geld kan of wil investeren.
Aan iedereen die vooral kritisch is.
Doe mee!
Niet omdat wij alle antwoorden hebben maar omdat wij geloven dat de antwoorden juist ontstaan wanneer we ze samen zoeken. Het voetbal is te leuk en belangrijk om alleen aan de mensen met de meeste macht over te laten.
Voetbal is van ons allemaal.
De vraag is alleen: gaan we ons er ook naar gedragen?
FC The Crowd bouwt aan een alternatief voetbalmodel waarin supporters niet alleen consument, maar ook deelnemer, mede-eigenaar en medeverantwoordelijke kunnen zijn.
Reclaim the game en doe mee!
